موزه ساعت کرمان
موزه ساعت کرمان: دروازهای به دنیای زمان و تاریخ
موزه ساعت کرمان یکی از جاذبههای منحصر بهفرد این استان است که در آن تاریخ و هنر ساعتسازی به زیبایی به نمایش گذاشته شده است. این موزه با گردآوری ساعتهایی از دورانهای مختلف، به ویژه از عصر ناصرالدین شاه قاجار، فرصتی را برای بازدیدکنندگان فراهم کرده تا از نزدیک با تاریخچه و تحولات صنعت ساعتسازی آشنا شوند.
مقدمهای بر تاریخچه ساعتسازی در کرمان
ساعتسازی در کرمان قدمتی طولانی دارد که با تلاشهای فردی نظیر ماشالله ترابی آغاز شد. ماشالله ترابی که در دوران ناصرالدین شاه قاجار زندگی میکرد، به عنوان یکی از پیشگامان صنعت ساعتسازی در این استان شناخته میشود. او در ابتدا به حرفه قالیبافی پرداخته و سپس به کسب و کار خرید و فروش قالی روی آورد. با سفر به هندوستان و آشنایی با صنعت ساعتسازی، تصمیم به وارد کردن این هنر به کرمان گرفت.
ماشالله ترابی
ماشالله ترابی در اوایل کار خود با خرید چند قالی از سیرجان و فروش آنها در بمبئی، سود قابل توجهی به دست آورد. بمبئی در آن زمان مرکز تجارت خاورمیانه و محل تجمع بسیاری از زرتشتیان بود، و زبان عمده مردم آنجا فارسی بود. پس از مشاهده صنعت ساعتسازی در هندوستان، ترابی تصمیم گرفت وارد این حرفه شود.
وی قطعات ساعت را از هندوستان خرید و به کرمان آورد و در کاروانسرای گلشن یک مغازه کوچک به راه انداخت. به دلیل نوآوریهایش، مغازه او در آن زمان توجه بسیاری از مردم را جلب کرد. یکی از اقدامات مهم ترابی ساخت ساعتی برجمانند بود که به درخواست حاکم وقت کرمان برای نصب در مکانهای عمومی ساخته شد. این ساعت در کاروانسرای وکیل نصب شد و سالها مورد استفاده قرار گرفت.
انتقال میراث: از ماشالله به اسدالله ترابی
پس از درگذشت ماشالله ترابی در سال ۱۳۵۴، فرزند او اسدالله ترابی، که از دوران کودکی با حرفه ساعتسازی آشنا شده بود، ادامهدهنده راه پدر شد. اسدالله ترابی در سال ۱۳۵۲ به سوئیس دعوت شد تا به بهبود کیفیت ساعتهای ساخت کارخانه وستاند واچ کمک کند. این دعوت نشاندهنده اعتبار و شهرت ترابیها در صنعت ساعتسازی بود.
موزه ساعت کرمان: گنجینهای از زمان
موزه ساعت کرمان در خیابان شهدا (زریسف سابق) واقع شده و به دلیل تنوع و کیفیت ساعتهای خود شناخته میشود. این موزه که با تلاشهای سیروس ترابی، نوه ماشالله ترابی، تأسیس شده است، شامل مجموعهای از ساعتهای تاریخی و مدرن است. این موزه به بازدیدکنندگان فرصتی میدهد تا با تاریخچه و تحولات صنعت ساعتسازی آشنا شوند.
بخشهای مختلف موزه ساعت
موزه ساعت کرمان به چهار بخش اصلی تقسیم شده است:
- ساعتهای شنی: این ساعتها که به عنوان اولین ساعتهای اختراع شده در دنیا شناخته میشوند، تنها در طول روز کاربرد داشتند.
- ساعتهای آبی: این ساعتها که در ایران باستان و دوران صفویان استفاده میشدند، به قانون ظروف مرتبط وابسته بودند.
- ساعتهای مچی: نسل بعدی ساعتها که از فناوریهای جدید بهره میبردند و به ساعتسازی مدرن پیوند زدند.
- ساعتهای رومیزی و دیواری: شامل انواع مختلف ساعتها که به تاریخ و فرهنگهای مختلف اشاره دارند.
ساعتهای ویژه و نادر
در میان ساعتهای موجود در موزه، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ساعت سال کوک: ساخت آلمان و از نوع نادرترین ساعتهای رومیزی که فقط چهار عدد از آن در ایران وجود دارد.
- ساعت آزمایش شده در فضا: اولین ساعتهایی که در فضا آزمایش شدهاند.
- ساعتهای نابینایان: طراحی شده برای افراد با مشکلات بینایی.
- ساعتهای کلیساییشکل: ساعتهایی با طراحی خاص که به شکل کلیسا هستند.
اشیاء دیگر موزه
علاوه بر ساعتها، موزه شامل عینکهای ذرهبینی ساخت ماشالله ترابی، سکهها و تمبرهای قدیمی نیز میشود. این اشیاء به نمایش تاریخچه و پیشرفتهای تکنولوژی در دورانهای مختلف کمک میکند.
بازدید از موزه
بازدید از موزه ساعت کرمان تجربهای جذاب و آموزنده است. هر ساعت در این موزه داستانی خاص و منحصر بهفرد دارد که به بازدیدکنندگان این امکان را میدهد تا از نزدیک با تاریخ و تحول صنعت ساعتسازی آشنا شوند. موزه ساعت کرمان در روزهای غیر تعطیل از ساعت ۹ صبح تا ۱۴ پذیرای بازدیدکنندگان است و تنها در روزهای دوشنبه تعطیل میباشد.